ზოგადსაგანმანათლებლო კერძო  სკოლა «ლაშარი»

2014-2015 სასწავლო  წელი

1. გამდიდრებული (პროგრამა)
2. აქსელერაციული (კომპაქტური) პროგრამა
3. პროგრამა შეზღუდული შესაძლებლობების მქონე მოსწავლეთათვის

    გამდიდრებული პროგრამა ნიჭიერი მოსწავლეებისათვის

       პროგრამის მიზანი და მოსალოდნელი შედეგები

• პროგრამის არსი
• ნიჭიერი მოსწავლეების იდენტიფიცირება
• პასუხისმგებლიბის გადანაწილება
• მშობლის როლი პროგრამის განხორციელებაში

სკოლა მოვალეა იზრუნოს  თითოეული მოსწავლის საგაკვეთილო პროცესში ჩართულობაზე. მათშორის ნიჭიერ მოსწავლეებზე, რომლებსაც აქვთ ნიჭი, მაგრამ ვერ ახერხებენ ამ დიდი ძალის რეალიზებას სკოლაში და შესაბამისად, ცხოვრებაში.

როგორც საგანმანათლებლო სფეროში ჩატარებული კვლევები ცხადყოფენ,  სასკოლო საზოგადოების წინაშე ყოველთვის იდგა და დღესაც დგას ნიჭიერი ბავშვების «პრობლემა».

ხშირად გაიგონებთ ამგვარ ფრაზას, «ნიჭიერია,მაგრამ ზარმაცი». სინამდვილეში ეს ხშირად არასწორად  დაგეგმილ სასწავლო პროცესს გულისხმობს.

გამდიდრებული პროგრამის მიზანია გაზარდოს მოსწავლეთა ძალისხმევა და დაეხმაროს მათ ნიჭის რეალიზებაში.  პროგრამა. აგრეთვე. მიზნად ისახავს განავითაროს მოსწავლეებში დამოუკიდებლად მუშაობისა და თანამშრომლობის უნარი.

უპირველესად საჭიროა განისაზღვროს რას ნიშნავს ნიჭიერი მოსწავლე

სპეციალისტების აზრით ნიჭი შესაძლოა განისაზღვროს რამდენიმე კრიტერიუმით

• ზოგადი ინტელელექტუალური უნარები
• კარგი აკადემიური მოსწრება
• შემოქმედებითი ან პროდუქტიული აზროვნების უნარი
• ლიდერობის უნარი
• შემოქმედებითი უნარი
• ინტერესი და მოტივაცია

თუმცა, აშკარაა, რომ შესაძლებელია არსებობდეს ნიჭი, მაგრამ, ამასთან დაქვეითებული მოტივაცია და ინტერესიც.

ზოგიერთი მკვლევარი მიიჩნევს, რომ ნიჭიერება უნდა შეფასდეს რამდენიმე ძირითადი კრიტერიუმით. საგულიხმოა, რომ ეს ფაქტორები უნდა გულისხმობდეს არამარტო გამოვლენილ უნარებს, არამედ პოტენციურსაც.ხოლო ჩვენი აზრით პედაგოგიკა სწორედ პოტენციურის გამოვლენასა და გამრავალფეროვნებას გულისხმობს.

ზოგადად, ნიჭიერ მოასწავლეებს რამდენიმე საერთო მახასიათებელი აერთიანებთ:

• დაკვირვების უნარი(დეტალების შემჩნევა და ანალიზი)
• ინტელექტუალური აქტივობით სიამოვნების განცდა
• აბსტრაქციის უნარი
• მიზეზ-შედეგობრივი კავშირების დანახვა, გაანალიზება
• კრიტიკული აზროვნება
• ცნობისმოყვარეობა
• ორიგინალური გზების ძიება პრობლემის გადაჭრისას

                    როგორ გამოვავლინოთ ნიჭიერი მოსწავლე?

ნიჭიერი მოსწავლის გამოსავლენად საჭიროა მივმართოთ რამდენიმე გზას:

1. ტესტირება ინტელექტუალური კოეფიციენტის დასადგენად
2. მასწავლებელთა რეკომენდაცია
3. მშობელთან გასაუბრება

აშკარაა, რომ კვლევა კომპლექსურ ხასიათს უნდა ატარებდეს. და  სრულყოფილ შედეგს მხოლოდ სამივე ხერხის გამოყენებისას მივიღებთ.

შემდეგი საფეხურია სპეციალურ პროგრამებზე მუშაობის დაწყებ,ა რაც გულისხმობს როგორც გამდიდრებულ, ასევე აქსელერაციულ პროგრამებს.

               ნიჭიერი ბავშვების იდენტიფიკაციის პროცესი.

სკოლა რეგულარულად ახდენს მოსწავლეთა როგორც აკადემიური, ასევე სოციალური უნარების მონიტორინგსა და ანალიზს.  (იხ. სოციალური უნარების დიაგრამა. აკადემიური შედეგების დიაგრამები)

აკადემიური შედეგების ინდივიდუალურ გრაფიკებს აანალიზებს მონიტორინგის ჯგუფი .

ცხადი ხდება თითოეული მოსწავლის ძალისხმევის დონე . მათი უკუსვლისა თუ წინსვლის დაკვირვება

სოციალური უნარების გრაფა ივსება  დამრიგებლების მეთვალყურეობითა და მასწავლებელთა აქტიური მონაწილეობით  სემესტრში ერთხელ.

მონიტორინგის ჯგუფისთვის უმნიშვნელოვანესი ამოცანაა  ამ ორი უმნიშვნელოვანესი  სასკოლო დოკუმენტის  შედარებითი ანალიზი,  რის საფუძველზეც გამოიკვეთება მოსწავლეთა ინტერესები, მიდრეკილებები და პრობლემები.

შედარებითი ანალიზი კეთდება  დამრიგებლებისა და მასწავლებლების აქტიური თანამშრომლობით. საჭიროების შემთხვევაში მნიშვნელოვანია მშობლის ჩართვა  პროცესში.

შედარებითი აანალიზისას იკვეთება მოსწავლეთა რამდენიმე კატეგორია:

1. მოსწავლეები, რომლებიც დაახლოებით ერთგვარ წარმატებას აღწევენ როგორც აკადემიური, ასევე სოციალური უნარების მიხედვით.
2. მოსწავლეები, რომლებსაც დაბალი მაჩვენებელი აქვთ აკადემიური თვალსაზრისით , მაგრამ მეორე მხრივ, მაღალი ქულები აქვთ მოპოვებული სოც.უნარების ისეთ კრიტერიუმებში, რომლებიც ცხადს ხდიან მათ პოტენციურ შესაძლებლობას იყვნენ წარმატებულნი.

ამგვარად, ცხადი ხდება, რომ არსებობენ მოსწავლეები, რომლებსაც ნიჭთან ერთად აქვთ მოტივაცია და ძლიერი ძალისხმევა რათა ისწავლონ და გამოავლინონ საკუთარი შესაძლებლობები,  ხოლო, მეორე მხრივ, გვყავს მოსწავლეები, რომლებსაც აქვთ უნარი, მაგრამ არ გააჩნიათ სათანადო მოტივაცია.

საყურადღებოა აგრეთვე ერთი ნიშანდობლივი ფაქტი: ხანდახან შედარებითი ანალიზი ცხადყოფს, რომ მოსწავლეს, რომელსაც უკეთესი შდეგები ჰქონდა წინა წელს, ან თუნდაც წინა სემესტრში, შესაძლოა დაკარგოს მოტივაცია და რომელიმე ერთი ან ორივე დიაგრამის მიხედვით გააუარესოს  საკუთარი მაჩვენებლები.ეს კი სასკოლო ცხოვრების წინაშე აყენებს სპეციალური კვლევის ჩატარების აუცილებლობის, სპეციალური პროგრამების დანერგვის საკითხს.

                        გამდიდრებული პროგრამის შედგენა.

გამდიდრებული პრორამების შედგენის საკითხი განიხილება პედაგოგიური საბჭოს სხდომაზე.

კათედრა მუშაობას იწყებს სწავლის დაწყებამდე და უზრუნველყოფს პროგრამის შედგენას სწავლის დაწყებიდან ორი კვირიდან ერთი თვემდე ვადაში.

გამდიდრებულ პროგრამას ადგენს საგნის მასწავლებელი მოსწავლეთა ჯგუფის ან მოსწავლის ინტერესებიდან და საბაზისო ცოდნიდან გამომდინარე.

გამდიდრებული პროგრამის როგორც წლიური, ასევე თემატური სილაბუსები განიხილება  და დასტურდება კათედრის წევრების მიერ.

პროცესი წარიმართება მასწავლებლისა და მოსწავლის (ან მოსწავლეთა ჯგუფის) მჭიდრო თანამშრომლობით.

ორ კვირაში ერთხელ(საჭიროების შემთხვევაში ერთ კვირაში) მოსწავლეები და მასწავლებელი ხვდებიან ერთმანეთს და აჯამებენ ორ კვირაში შესრულებულ სამუშაოებს, აანალიზებენ წამოჭრილ პრობლემებს და ათვალიერებენ  პორტფოლიოს მასალებს. ადგენენ ახალ მცირე გეგმას  და ათანხმებენ ახალი შეხვედრის დროს.(არაუმეტეს ორი კვირისა).

გამდიდრებული პროგრამის ხელმძღვანელი უმჯობესია იყოს სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული პროგრამის მასწავლებელი,რომელსაც ყოველდღიური ურთიერთობა აქვს მოსწავლეებთან და კარგად იცნოპბს მათ ინტერესებს, შესაძლებლობებსა და პრობლემებს.

გამდიდრებული პროგრამის მეთვალყურეობას ახორციელებს კათედრის თავმჯდომარე,რომელიც ყოველი თემატური სილაბუსის დამთავრების შემდეგ იგი აკეთებს ჩანაწერებს მიღწეული და მიუღწეველი შედეგების შესახებ. ჩანაწერები კეთდება მოსწავლის პორტფოლიოს მიხედვით.

მონიტორინგი ხორციელდება ყოველი თვის ბოლოს. ხოლო, საჭიროების შემთხვევაში, ორ კვირაში ერთხელ.

სკოლის მაშტაბით მონიტორინგს ახორციელებს მონიტორინგის ჯგუფი.

გამდიდრებული პროგრამის შესახებ ანგარიში წარედგინებათ მშობლებს სემესტრში ერთხელ. ხდება პორტფოლიოს დაცვა, რომელზე დასწრებაც შეუძლია მშობელს, რომელიც მთელი წლის მანძლზე  მჭიდრო კავშირშია პროგრამის ხელმძღვანელთან.

მოსწავლეს უფლება აქვს შეწყვიტოს გამდიდრებულ პროგრამაში მუშაობა  სურვილის მიხედვით.
 

                                                            აქსელერაციული პროგრამა

აქსელერაციული, ანუ დაჩქარებული პროგრამა,  ასევე, ინკლუზიური ხასიათისაა და იგი გათვალისწინებულია არა მოსწავლეთა ჯგუფის, არამედ ერთი კოპნკრეტული მოსწავლისათვის.

საქმე გვაქვს ერთ კონკრეტულ ინდივიდთან, რომლის შესაძლებლობებიც გამოკვეთილად აღემატება კლასის საერთო ინტელექტუალურ მაჩვენებელს.

ამ შემთხვევაში დაუშვებლად გვეჩვენება  ერთი პროგრამით მუშაობა. რადგან, ეს აუცილებლად გამოიწვევს გამორჩეული მოსწავლის მხრიდან ძალისხმევის შესუსტებასა და  ინტერესის დაკარგვას  სასკოლო ცხოვრების მიმართ.

სხვადასხვა ქვეყნის საგანმანათლებლო სივრცეში პრაქტიკულადაა დანერგილი ე.წ. აქსელერაციული პროგრამა, რომელსაც აგრეთვე უწოდებენ კომპაქტურ პროგრამას.

ამგვარი პროგრამის მეშვეობით  მოსწავლე დაჩქარებულ ვადებში ითვისებს სასწავლო პროგრამას ხელმძღვანელების დახმარებით.

რასაკვირველია, ამ პროგრამას აქვს თავისი ნეგატიური მხარეც:

1. პროგრამა მხოლოდ ერთი მოსწავლის წარმატებაზეა ორიენტირებული.
2. ხდება თანატოლებთან ერთგვარი გაუცხოვება, სოციალური წრიდან მოწყვეტა.

მეორემხრივ, ინდივიდულური პროგრამის მეშვეობით მოსწავლე რეალურად იწყებს შესაძლებლობების გამოვლენას, აღმოაჩენს საკუთარ თავში ახალ, ინტელექტუალურ ძალას და იბრუნებს მოტივაციას რაც მისი წარმატების საწინდარია.

პროგრამის შედგენა ძალიან დიდ სიფრთხილეს მოითხოვს გუნდის მხრიდან. ყურადღება უნდა მოიექცეს  მოსწავლის არამარტო ინტელექტუალურ,არამედ ფსიქო- ემოციურ ხასიათს, სოციუმთან მისი დამოკიდებულების დეტალებს.

როგორც აღინიშნა, აქსელერაციის პროგრამაში ჩართვა ხდება მხოლოდ მოსწავლესთან და მშობელთან წინასწარი შეთანხმებით.

ვეყრდნობით მოსწავლის აკადემიურ მონაცემებს, სოციალური უნარების დიაგრამის  ანალიზს, დამრიგებლისა და მასწავლებლების რეკომენდაციებს.

საკითხს აქსელერაციული პროგრამის შედგენის შესახებ დეტალურად განიხილავს კათედრა და ამტკიცებს პედაგოგიური საბჭო.

პროგრამას უნდა ჰქონდეს როგორც წლიური, ასევე თემატური სასწავლო გეგმები, რომლებსაც შეიმუშავებს კათედრა, და რომელთა მეშვეობითაც შესაძლებელი ხდება პროცესის მონიტორინგი.

გუნდი, რომერლიც ახორციელებს ინდივიდუალურ პროგრამას, რეგულარულ შეხვედრებს აწყობს თვეში ერთხელ. შეხვედრაზე განიხილება მიღწეული შედეგები, და პრობლემები, რომლებიც წარმოიქმნება მუშაობის პროცესში.წინადადება ეძლევა შესაბამის კათედრას, რათა გამოიტანოს დასკვნები  შემდგომი ნაყოფიერი მუშაობისთვის.

აუცილებელია შეხვედრებზე, შეფასდეს მოსწავლის ფსიქოლოგიური მზაობის საკითხი. უკვე აღინიშნა, რომ პროგრამის ნეგატიური მხარეა  გაუცხოვება და არარეარული თვითშეფასების ჩამოყალიბება. ასეთ შემთხვევაში აუცილებელია პროგრამა შეწყდეს.

საყურადღებოა, რომ პროგრამა არ ატარებს სავალდებულო ხასითს და მოსწავლის სურვილისდა მიხედვით შეიძლება შეწყდეს ნებისმიერ ეტაპზე.

1. შეფასების პრინციპები.

        4.1. სასწავლო პროცესში გამოყენებული ოფიციალური სტატუსის მქონე შეფასებები:

• მიმდინარე შეფასება (კომპონენტური).
• სემესტრული შეფასება
• საგამოცდო შეფასება
• საგნის წლიური შეფასება(მრგვალდება მთელი სიზუსტით)
• საერთო წლიური შეფასება(ყველა საგნის წლიური შეფასებების საშუალო არითმეტიკული. მრგვალდება მეათედი სიზუსტით.)
• საფეხურის შეფასება(ყველა კლასის საერთო წლიურ შეფასებათა საშუალო არითმეტიკული. მრგვალდება მეათედი სიზუსტით.)

ამის გარდა გამოყენებაშია ე.წ. შუალედური შეფასებები:

• წინასემესტრული შეფასება (გამოიყვანება მხოლოდ კომპონენტურ შეფასებათა საფუძველზე), გამოიყენება სასკოლო მონიტორინგის ჯგუფის მიერ  სარეიტინგო  წერებთან  შედარებისა და ანალიზისათვის.         

 4.2.  ქულების დამრგვალების წესი

• წლიური, საგამოცდო და სარეიტინგო შეფასებების დაწერისას ქულების დამრგვალება ხდება შემდეგი სქემის მიხედვით: 

    ქულა                შეფასება

• 0   –  10 –––––––  1
• 11  – 20 –––––––  2
• 21  – 30 –––––––  3
• 31  – 44 –––––––  4
• 45  – 54 –––––––  5
• 55  –  64 ––––––   6
• 65  – 74 –––––––  7
• 75  –  84 ––––––   8
• 85  –  93 ––––––   9
• 94  – 100 ––––––  10

4.3. სემესტრული შეფასებების გამოყვანა

4.4. წლიური შეფასების გამოყვანა ხდება სემესტრული  და საგამოცდო შეფასებების   საშუალო  არითმეტიკულით .

4.5. ბარიერების დაძლევის პირობები

 საგანი ჩაითვლება დაძლეულად თუ:

მოსწავლის  წლიური შეფასება  არის არანაკლები 4 -სა იმ პირობით, რომ მისი საერთო წლიური შეფასება არის 5-ზე მეტი.

თუ მოსწავლის წლიური შეფასება საგანში ნაკლებია 4-ზე, მას ენიშნება საშემოდგომო გამოცდა საგანში.

მომდევნო კლასში გადასაყვანი ბარიერის დაძლევის მიზნით მოსწავლეს უფლება აქვს ჩააბაროს საშემოდგომო გამოცდა მისთვის სასურველ საგანში იმ შემთხვევაში, თუ მისი საერთო წლიური შეფასება ნაკლებია ან ტოლი ხუთისა, თუმცა მას შესაძლოა დაძლეული ჰქონდეს საგნის ბარიერი(4) ყველა საგანში.

მომდევნო კლასში გადაყვანის პირობები:

მოსწავლე მომდევნო კლასში გადაიყვანება, თუ მისი საერთო წლიური შეფასება მეტია 5(ხუთ) ქულაზე(დამრგვალებამდე).

საფეხურის დამთავრების პირობები:

დაწყებითი საფეხური დაძლეულად  ჩაითვლება, თუ მოსწავლის  საერთო საფეხურის  ნიშანი მეტია 5-ზე (დამრგვალებამდე), რაც მას საბაზო საფეხურზე სწავლის გაგრძელების  უფლებას აძლევს.

საბაზო  საფეხური  დაძლეულად  ჩაითვლება, თუ მოსწავლის  საერთო საფეხურის  ნიშანი (დამრგვალების შემდეგ) იქნება არანაკლებ 5.1-ისა, რაც აძლევს  მას საბაზო განათლების ატესტატის  აღების ან საშუალო საფეხურზე გადასვლის უფლებას.

საშუალო  საფეხური  დაძლეულად  ჩაითვლება, თუ მოსწავლის  საერთო საფეხურის  ნიშანი (დამრგვალების შემდეგ) იქნება არანაკლებ 5.1-ისა, რაც აძლევს მას საატესტატო გამოცდაზე გასვლის უფლებას.

„ლაშარში« სწავლის გაგრძელების უფლებას ინარჩუნებს ყველა მოსწავლე, რომელმაც დაძლია კლასიდან კლასში გადაყვანის მინიმალური ბარიერი. სხვა სკოლაში გადასვლის რეკომენდაცია ეძლევა მოსწავლეს ცალკეულ შემთხვევებში,  მისი აკადემიური მოსწრებიდან თუ ყოფაქცევიდან გამომდინარე.

4.6.ოლიმპიადაში გამარჯვებულ მოსწავლეთა შეფასება

• საგნობრივი ოლიმპიადების მე–2 ტურში გამარჯვებული მოსწავლეები თავისუფლდებიან გამოცდებიდან (სარეიტინგო წერიდან) ამ საგანში. სემესტრული, თუ წლიური შეფასების გამოყვანა მოხდება არსებული შეფასებების საფუძველზე.
• გამოცდიდან გათავისუფლებულ მოსწავლეს საკუთრი სურვილის, ან ინტერესების გათვალისწინებით შეუძლია ჩააბაროს გამოცდა.

მოსწავლეთა შეფასება

მოსწავლე ფასდება სხვადასხვა ფორმის სამუშაოთი (ესსე, პროექტის მომზადება, ზეპირი გამოსვლა, ექსპერიმენტის ჩატარება, წარმოდგენა, წერითი, ფერწერული ან სხვა ტიპის ნამუშევარი, არგუმენტირებული მსჯელობა და სხვ.).

განმსაზღვრელი და განმავითარებელი შეფასება

1. სკოლაში გამოიყენება ორი ტიპის შეფასება: განმსაზღვრელი და განმავითარებელი.
2. განმსაზღვრელი შეფასება აკონტროლებს სწავლის ხარისხს, ადგენს მოსწავლის მიღწევის დონეს ეროვნული სასწავლო გეგმით განსაზღვრულ მიზნებთან მიმართებაში. განმსაზღვრელ შეფასებაში იწერება ქულა.
3. განმავითარებელი შეფასება აკონტროლებს თითოეული მოსწავლის განვითარების დინამიკას და ხელს უწყობს სწავლის ხარისხის გაუმჯობესებას. განმავითარებელი შეფასებისას გამოიყენება ისეთი საშუალებები, როგორიცაა სიტყვიერი კომენტარი, რჩევა-დარიგება, დაკვირვების ფურცელი, თვითშეფასებისა და ურთიერთშეფასების სქემა და სხვ.
4. განმავითარებელი და განმსაზღვრელი შეფასებების აღწერილობა

აკადემიური მიღწევის დონეები და შეფასების სისტემა

1. მოსწავლეთა აკადემიური მიღწევები ფასდება ათქულიანი სისტემით ხუთი დონის მიხედვით.
2. I-IV კლასებში მოსწავლე არ ფასდება ქულებით. ამ კლასებში სემესტრის ბოლოსა და წლის ბოლოს კლასის დამრიგებელი, საკუთარი და სხვა მასწავლებლებისაგან მიღებული ინფორმაციის საფუძველზე წერს მოკლე, შემაჯამებელ წერილობით შეფასებას, რომელშიც ახასიათებს მოსწავლეს, აღნიშნავს მის წარმატებებს და მიუთითებს, რაში სჭირდება მოსწავლეს გავარჯიშება საკუთარი შესაძლებლობების უკეთ გამოსავლენად.
3. V-XII კლასებში მოსწავლე ფასდება ათქულიანი სისტემით.
4. მოსწავლე ფასდება ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულ როგორც სავალდებულო, ასევე არჩევით საგნებში.
5. V-XII კლასებში საგანში ”სპორტი” მოსწავლე ფასდება ჩათვლის სისტემით: ჩაეთვალა/არ ჩაეთვალა.
6. საგანში ,,საგზაო ნიშნები და მოძრაობის უსაფრთხოება” მოსწავლე ფასდება ჩათვლის სისტემით: ჩაეთვალა/არ ჩაეთვალა.
7. დამატებითი სავალდებულო საგნების შეფასება არ იანგარიშება წლიური ქულის გამოთვლისას.
8. მოსწავლე ”აბიტურის საათის” ფარგლებში შესაძლებელია შეფასდეს   განმავითარებელი შეფასებით.

(საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2011 წლის 24 აგვისტოს ბრძანება №138/ნ – ვებგვერდი, 29.08.2011 წ.  მიხედვით)

საგნის სემესტრული ქულის შემადგენელი კომპონენტები

1. სემესტრის მანძილზე მოსწავლეები ფასდებიან შემდეგი სამი კომპონენტის მიხედვით:

ა) საშინაო დავალება;

ბ) საკლასო  დავალება;

გ) შემაჯამებელი დავალება.

2. შეფასების სამივე კომპონენტს ერთნაირი წონა აქვს.
3. საშინაო და საკლასო დავალებათა კომპონენტებში გამოიყენება როგორც განმსაზღვრელი, ასევე განმავითარებელი შეფასება.

1. შემაჯამებელი დავალების კომპონენტში აუცილებელია განმსაზღვრელი შეფასების გამოყენება.
2. ეროვნული სასწავლო გეგმის შესაბამისად  თითოეული საგნისათვის განსაზღვრულია სემესტრის განმავლობაში ჩასატარებელი შემაჯამებელი დავალებების სავალდებულო მინიმალურ რაოდენობა. ამ კომპონენტით შეფასებისას:

ა) სტანდარტის მოთხოვნათა დასაკმაყოფილებლად, აუცილებელია შემაჯამებელი დავალების მრავალგვარი ფორმის გამოყენება (თხზულება, მოხსენება, რეფერატი, პროექტი, საველე-გასვლითი სამუშაო, ლაბორატორიული კვლევა, სახვითი და გამოყენებითი ხელოვნების ნიმუში და სხვ.);

ბ) მოსწავლე ვალდებულია შეასრულოს კლასში ჩატარებული ყველა შემაჯამებელი დავალება (ეროვნული სასწავლო გეგმით დადგენილი სავალდებულო მინიმუმი და სკოლის მიერ დამატებით დადგენილი.)

გ) თუ მოსწავლე არ შეასრულებს რომელიმე შემაჯამებელ სამუშაოს გაცდენის გამო, მოსწავლეს შეუძლია აღადგინოს გამოტოვებული შემაჯამებელი სამუშაო უახლოეს შაბათს.

განმსაზღვრელი შეფასების ქულათა სახეობები

ა) საგნის მიმდინარე და შემაჯამებელი ქულები – საშინაო, საკლასო და შემაჯამებელი კომპონენტის  ქულები, რომლებსაც მოსწავლე იღებს სემესტრის განმავლობაში;

ბ) საგნის სემესტრული ქულა – საგანში მიღებული შეფასება თითოეულ სემესტრში (სემესტრული გამოცდის ჩაბარების შემთხვევაში, გამოითვლება მისი გათვალისწინებით);

გ) საგნის წლიური ქულა – სემესტრული ქულებიდან გამომდინარე შეფასება საგანში. წლიურ ქულაში აისახება აგრეთვე წლიური გამოცდის ქულა.

დ) საერთო წლიური ქულა – საგნების წლიური ქულებიდან გამომდინარე შეფასება;

ე) საფეხურის საერთო ქულა – ზოგადი განათლების რომელიმე საფეხურის (დაწყებითი, საბაზო, საშუალო) საერთო შეფასება.

ქულების გამოანგარიშების წესი

1. საგნის სემესტრული ქულის გამოანგარიშების წესი:

ა) მოსწავლის მიერ სემესტრის განმავლობაში სამივე კომპონენტში (საშინაო, საკლასო და შემაჯამებელი) მიღებული ქულების ჯამი უნდა გაიყოს მიღებული ქულების რაოდენობაზე;

ბ) მიღებული ქულა უნდა დამრგვალდეს მთელის სიზუსტით (მაგ., 6.15 მრგვალდება 6-მდე, 7.49 მრგვალდება 7-მდე, 8.5 მრგვალდება 9-მდე);

გ) იმ შემთხვევაში, თუ მოსწავლეს არა აქვს შესრულებული ყველა შემაჯამებელი დავალება, მისი სემესტრული ქულის გამოსაანგარიშებლად სამივე კომპონენტში მიღებული ქულების ჯამი უნდა გაიყოს მიღებული ქულებისა და შეუსრულებელი შემაჯამებელი დავალებების რაოდენობის ჯამზე.

2. საგნის წლიური ქულის გამოანგარიშების წესი:

ა) საგნის წლიური ქულის გამოსაანგარიშებლად საგნის სემესტრული ქულების ჯამი უნდა გაიყოს ორზე;

ბ) საგნის წლიური ქულა მრგვალდება მთელის სიზუსტით (მაგ.,  7.25 მრგვალდება 7-მდე, 4.49 მრგვალდება 4-მდე, 9.5 მრგვალდება 10-მდე);

გ)  სასკოლო სასწავლო გეგმა ითვალისწინებს წლიური გამოცდის ჩატარებას და  განსაზღვრულია, რომ  ამ გამოცდის ქულაც აისახება წლიურ ქულაზე. საგნის წლიური ქულა სამი (ორი – საგნის სემესტრული და ერთი – გამოცდის)  ქულის საშუალო არითმეტიკულია (დამრგვალებული მთელის სიზუსტით).

3. საერთო წლიური  ქულის გამოანგარიშების წესი:

ა) საერთო წლიური ქულის გამოსაანგარიშებლად უნდა შეიკრიბოს ეროვნული სასწავლო გეგმით კონკრეტული კლასისთვის გათვალისწინებული ყველა სავალდებულო საგნის წლიური ქულა (საშუალო საფეხურზე, აგრეთვე, სასკოლო სასწავლო გეგმით განსაზღვრული არჩევითი საგნების ქულები სავალდებულო საგნების წლიურ ქულებთან ერთად) და ჯამი გაიყოს ქულების რაოდენობაზე;

ბ) საერთო წლიური ქულა მრგვალდება მეათედის სიზუსტით (მაგ., 7.14 მრგვალდება 7.1-მდე, 8.15 მრგვალდება 8.2-მდე).

4. საფეხურის საერთო  ქულის გამოანგარიშების წესი:

ა) საფეხურის საერთო ქულა გამოითვლება იმავე პრინციპით, რომლითაც ითვლება საერთო წლიური ქულა: ჯამდება საფეხურის მანძილზე ნასწავლი ყველა საგნის წლიური ქულა (მაგ. მათემატიკა მე-10 კლასი, მათემატიკა მე-11 კლასი, მათემატიკა მე-12 კლასი, ქართული მე-10 კლასი, ქართული მე-11 კლასი, ქართული მე-12 კლასი და ა.შ.) და ჯამი იყოფა ქულების საერთო რაოდენობაზე;

ბ) საფეხურის საერთო ქულა მრგვალდება მეათედის სიზუსტით (მაგ., 6.43 მრგვალდება 6.4-მდე, 7.58 მრგვალდება 7.6-მდე).

კლასისა და საფეხურის  დაძლევა

1. კლასი დაძლეულად ჩაითვლება, თუ მოსწავლის თითოეული საგნის წლიური ქულა არის 5 ან მეტი, რაც აძლევს მას მომდევნო კლასში გადასვლის უფლებას.
2. დაწყებითი საფეხური დაძლეულად ჩაითვლება, თუ მოსწავლის საერთო საფეხურის ქულა (დამრგვალების შემდეგ)  არის 5.0 ან მეტი, რაც აძლევს  მას  საბაზო საფეხურზე სწავლის გაგრძელების უფლებას.
3. საბაზო საფეხური  დაძლეულად  ჩაითვლება, თუ მოსწავლის  საერთო საფეხურის  ქულა (დამრგვალების შემდეგ) არის 5.0 ან მეტი, რაც აძლევს  მას საბაზო განათლების ატესტატის  აღების, ან საშუალო საფეხურზე გადასვლის უფლებას.
4. საშუალო საფეხური დაძლეულად ჩაითვლება, თუ მოსწავლის საერთო საფეხურის ქულა (დამრგვალების შემდეგ) არის 5.0-ან მეტი, რაც აძლევს მას სკოლის გამოსაშვებ გამოცდაზე  გასვლის უფლებას.

გაცდენები

1. მოსწავლეთა გაცდენები, მათ შორის აბიტურის საათის გაცდენა, აღირიცხება ჟურნალში. გაკვეთილებზე მოსწავლეთა დასწრების ყოველდღიური აღრიცხვის წარმოებაზე პასუხისმგებელია საგნის მასწავლებელი.
2. სკოლა ვალდებულებას იღებს შინ სწავლების რეჟიმზე გადაიყვანოს ის მოსწავლეები, რომლებსაც სჭირდებათ მკურნალობა ერთ თვეზე მეტი ვადით და აღნიშნული ცნობილი ხდება სკოლისათვის სამედიცინო დაწესებულების მიერ გაცემული ცნობის საფუძველზე.
3. იმ მოსწავლეებისთვის, რომლებიც მონაწილეობენ საერთაშორისო სასპორტო და სახელოვნებო ღონისძიებებში:

ა) ერთი კვირის მანძილზე სკოლის გაცდენის შემთხვევაში, თუ სკოლა აღნიშნულის შესახებ ოფიციალურად არის ინფორმირებული, სკოლის დირექტორი უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება ეროვნული სასწავლო გეგმის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტით გავრცელებული მოთხოვნების კონკრეტული მოსწავლის მიმართ გაუვრცელებლობის თაობაზე;

ბ) ერთ კვირაზე მეტი ვადით სკოლის გაცდენის შემთხვევაში, თუ სკოლა – აღნიშნულის შესახებ ოფიციალურად არის ინფორმირებული სკოლის დირექტორი ან მოსწავლის მშობელი წერილობით მიმართავს სამინისტროს, რომელიც უფლებამოსილია მიიღოს გადაწყვეტილება ეროვნული სასწავლო გეგმის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტით გავრცელებული მოთხოვნების კონკრეტული მოსწავლის მიმართ გაუვრცელებლობის თაობაზე.

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2011 წლის 9 დეკემბრის ბრძანება №199/ნ – ვებგვერდი, 14.12.2011 წ.

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2011 წლის 30 დეკემბრის ბრძანება №228/ნ – ვებგვერდი, 03.01.2012 წ.

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2012 წლის 7 ივნისის ბრძანება №111/ნ – ვებგვერდი, 11.06.2012წ.

საქართველოს განათლებისა და მეცნიერების მინისტრის 2012 წლის 14 ივნისის ბრძანება №115/ნ - ვებგვერდი, 18.06.2012წ.

მუხლი 23.  გამოცდის ტიპები

1. სკოლაში ტარდება შემდეგი ტიპის გამოცდები:

ა) სემესტრული გამოცდა;

ბ) წლიური (სასწავლო წლის დამამთავრებელი) გამოცდა;

გ) საშემოდგომო გამოცდა;

დ) ექსტერნატის ფორმით დაძლევის გამოცდა;

ე) სკოლის გამოსაშვები გამოცდა.

2. სემესტრული გამოცდა ინიშნება დირექციის ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტის საფუძველზე რიგ საგნებში.
3. ენიშნება ცალკეულ მოსწავლეს საგნის მასწავლებლის რეკომენდაციით სემესტრული შეფასების ამაღლების სურვილის შემთხვევაში.
4. გამოცდაზე გასული მოსწავლის საგნის სემესტრული ქულა გამოითვლება შემდეგი წესით: გამოცდის ქულა ემატება საგნის სემესტრულ ქულას და ჯამი იყოფა ორზე;
5. წლიური გამოცდა ინიშნება დირექტორის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის საფუძველზე.
6. წლიური გამოცდა იმართება V-XII კლასებში: მათემატიკაში, ქართულ ენასა და ლიტერატურაში, ინგლისურ ენაში, საბუნებისმეტყველო და საზოგადოებრივ მეცნიერებებში.
7. წლიური გამოცდის ქულას გავლენა აქვს საგნის წლიურ ქულაზე, საგნის წლიური ქულის გამოთვლისას წლიური გამოცდის ქულა ემატება საგნის სემესტრულ ქულებს და ჯამი იყოფა სამზე.
8. იმ შემთხვევაში თუ მოსწავლის საგნის წლიური ქულა არის 5-ზე ნაკლები,  სკოლა ვალდებულია მოსწავლეს დაუნიშნოს საშემოდგომო გამოცდა ამ საგანში.
9. საშემოდგომო გამოცდის ჩატარების წესი და პროცედურა განისაზღვრება დირექტორის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით.
10. საშემოდგომო გამოცდამდე სკოლა ვალდებულია, გაუწიოს კონსულტაციები მოსწავლეებს იმ საგანში/საგნებში, რომლებშიც მათ დაენიშნათ აღნიშნული ტიპის გამოცდა;
11. მოსწავლე საგნის/საგნების წლიურ შეფასებას იღებს საშემოდგომო გამოცდის საფუძველზე (საშემოდგომო გამოცდის ქულა ხდება საგნის წლიური ქულა).
12. ექსტერნატის   ფორმით ზოგადი განათლების მიღების წესი და პირობები განისაზღვრება კანონმდებლობით.
13. ექსტერნატის გამოცდას, გარდა იმ პირებისა, რომლებიც ზოგადი განათლების ცალკეული კლასის/კლასების პროგრამებს ძირითადად დამოუკიდებლად ძლევენ და ექსტერნის გამოცდას აბარებენ შესაბამისი განათლების დასადასტურებლად, რაც მათ შემდეგ კლასში/საფეხურზე სწავლის გაგრძელების ან საბაზო/საშუალო განათლების ატესტატის მიღების საშუალებას მისცემს, აბარებენ აგრეთვე ის მოსწავლეები, რომელთაც საშუალო საფეხურზე სასწავლო წლის მანძილზე კონკრეტული საგნისათვის გათვალისწინებული საათების 1/2 და  მეტი აქვთ გაცდენილი.
14. სრული ზოგადი განათლების დამადასტურებელი დოკუმენტის – ატესტატის მისაღებად მოსწავლემ უნდა ჩააბაროს სკოლის გამოსაშვები გამოცდები;
15. სკოლის გამოსაშვები გამოცდის ჩატარების ვადები, წესსი და პირობები განისაზღვრება კანონმდებლობით;
16. სკოლის გამოსაშვებ გამოცდაზე გასვლის უფლების მოსაპოვებლად მოსწავლეს დაძლეული უნდა ჰქონდეს საშუალო საფეხური.

მუხლი 24. ზოგადი განათლების სხვადასხვა საფეხურების დასრულების დამადასტურებელი დოკუმენტები

ზოგადი განათლების სხვადასხვა საფეხურების დასრულების დამადასტურებელი დოკუმენტების ტიპები     და მათი გაცემის წესი განსაზღვრება კანონმდებლობით.

მოსწავლის აკადემიური მიღწევის აღიარება

1. შეფასების მაღალი დონე (ქულები 9 და 10) გულისხმობს სასწავლო წლის ან საფეხურის წარჩინებით დამთავრებას. წარჩინებული მოსწავლეების წახალისება ხდება სიიგელით.
2. მოსწავლე, რომლის საშუალო საფეხურის საერთო ნიშანია 10 დამრგვალების გარეშე და წარმატებით ჩააბარებს სკოლის გამოსაშვებ გამოცდას, იღებს სრული ზოგადი განათლების ოქროს მედალოსნის ატესტატს.
3. მოსწავლე, რომლის საშუალო საფეხურის საერთო ნიშანი მეათედამდე დამრგვალების შედეგად არის 9.8 და 9.9 და წარმატებით ჩააბარებს სკოლის გამოსაშვებ გამოცდას, იღებს სრული ზოგადი განათლების ვერცხლის მედალოსნის ატესტატს.
4. პირზე, რომელმაც ზოგადი განათლების საშუალო საფეხურის კლასის/კლასების, ან საშუალო საფეხურის ცალკეულ კლასში შემავალი საგნის/საგნების ზოგადსაგანმანათლებლო სასწავლო პროგრამა/პროგრამები წარჩინებით დაძლია ექსტერნატის ფორმით, ოქროსა და ვერცხლის მედალოსნის ატესტატი არ გაიცემა.

სასკოლო სასწავლო გეგმით შეზღუდულია მოსწავლეთა რაოდენობა კლასებში, იგი არ აღემატება 16-ს, ხოლო ინგლისურ ენასა და მათემატიკაში კლასი საჭიროებიდან გამომდინარე იყოფა ორ ქვეჯგუფად.

სასკოლო სასწავლო გეგმა სრულ შესაბამისობაშია ეროვნულ სასწავლო გეგმასთან.

აქედან გამომდინარე ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებულია ყველა სასწავლო დისციპლინის სწავლება.

I კლასში სავალდებულო საგნების ბლოკში ისწავლება: ქართული ენა, მათემატიკა, ბუნება, ინგლისური ენა, სახვითი ხელოვნება, მუსიკა, სპორტი.

გარდა ეროვნული სასწავლო გეგმით გათვალისწინებული საგნებისა პირველ კლასში ისწავლება მეტყველების კულტურა.

მეორე კლასიდან ისწავლება საჭადრაკო ხელოვნება, რელიგიისა და კულტურის ისტორია.

მესამე კლასიდან ისწავლება რუსული ენა

მეექვსე კლასიდან – მეორე ევროპული ენა (გერმანული)

სკოლის მისიიდან გამომდინარე დიდი ყურადღება ეთმობა ქართული კულტურის შესწავლას; მე-4 კლასიდან სასწავლო გეგმაში შეტანილია ფოლკლორი.

მესამე საფეხურზე სრულად მიიღწევა ეროვნული სასწავლო გეგმის სტანდარტებით გათვალისწინებული შედეგები.

ამისთვის სასწავლო გეგმა ითვალისწინებს სპეცკურსებს ქართულ ენასა და ლიტერატურაში, მათემატიკასა და უცხო ენაში. სასწავლო პროგრამაში შესულია ლოგიკა, ენობრივი და მათემატიკური უნარები.

მესამე საფეხურის სასწავლო რეჟიმი (სპეცჯგუფებში მოსწავლეთა მცირე რაოდენობა, მასწავლებელთა მაღალი კვალიფიკაცია, სასწავლო პროგრამები) როგორც საატესტატო, ისე ეროვნული გამოცდების წარმატებით ჩაბარების (რეპეტიტორების დახმარების გარეშე)სრულ გარანტიას იძლევა.

მომავალი სასწავლო წლიდან გამოცდების ფორმატის შეცვლასთან დაკავშირებით მომზადდა სასკოლო სასწავლო გეგმის ცვლილებები, რომელიც სრულად უპასუხებს აბიტურიენტთა მოთხოვნებს. მოსწავლეთა ცოდნის მონიტორინგი ხდება სემესტრული სარეიტინგო წერებისა და გადასაყვანი გამოცდების საშუალებით.

სპორტი და ჯანსაღი ცხოვრების წესი

ყველა კლასში ფართოდ არის დანერგილი ტურისტული ლაშქრობები და საწავლო ექსპედიციები, როგორს ჯანსაღი ცხოვრებისა და შემეცნების აქტიური საშუალება.

სპორტის სახეობა

სკოლა „ლაშარში“ ვაჟებისათვის სპორტის სახეობად, როგორც საგანი, ჩართულია ხელჩართული ბრძოლის ქართული სიტემა – „ხრიდოლი“. ქართული საბრძოლო ხელოვნების ეს სახეობა, საბრძოლო ხუთჭიდის სახით, 1997 წელს სკოლა „ლაშარის“ ბაზაზე იქნა დაფუძნებული. მხოლოდ შემდეგ მიბაძეს ჩვენს მაგალითს სხვა სკოლებმა. „ლაშარში“ დაწყებულმა საქმემ უმოკლეს დროში დიდი პოპულარობა მოიპოვა. დღეს „ხრიდოლი“, როგორც ხელჩართული ბრძოლის სიტემა, ინერგება საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში. ამ სახეობის მიხედვით გადის წვრთნას შინაგან საქმეთა სამინისტროს გარკვეული ჯგუფები. ხრიდოლის საბრძოლო სიტემის მიხედვით ვაჟების აღზრდა მნიშვნელოვანია იმის გამო, რომ მოსწავლეები მრავალმხრივი ფიზიკური წვრთნის გარდა, ხრიდოლის მხედრული კოდექსის – „სამამაცო ზნის“ საშულებით იძენენ რაინდულ თვისებებს და ყალიბდებიან ღირსეულ მოქალაქეებად.

გოგონები ქართული ცეკვების საგაკვეთილო საათზე სწავლობენ ქართული ცეკვების ილეთებს და დახვეწილი მოძრაობის მანერებს ეუფლებიან.

დასვენებებზე მოსწავლეებს დახურულ სპორტულ დარბაზში შეუძლიათ მაგიდის ჩოგბურთითა და კალათბურთით განტვირთვა.

სასწავლო პროექტები:

პროექტში – „ხელოვნების ისტორია“ მონაწილეობენ IX, X და XI კლასის მოსწავლეები. პროექტს ხელმძღვანელობს ხელოვნებათმცოდნე ლაშა ჩხარტიშვილი.
(ფოტომასალა)

პროექტი „შენი სკოლა შენს გვერდით“ საშუალებას აძლევს „ლაშარში” ახალგადმოსულ მოსწავლეებს მათთვის სასურველ საგნებში გარკვეული დროის განმავლობაში დამატებითი მუშაობით აღმოფხვრან პროგრამული ჩამორჩენა და ჩაერთონ კლასის სასწავლო პროგრამაში. (მომსახურება ფასიანია)

სექტემბრიდან სკოლაში იმუშავებს მოსამზადებელი ცენტრი, რომელშიც დღის მეორე ნახევარში პროგრამაში ჩაბმის შესაძლებლობა მიეცემა სხვა სკოლების მოსწავლეებსა და აბიტურიენტებს.

პროექტები მოსწავლეთა შემოქმედებით სფეროში:

• ქართულ ხალხურ საკრავთა წრე – მსურველებს სთავაზობს ქართულ ხალხურ საკრავებზე(ფანდურზე, ჩონგურზე, სალამურზე…) დაკვრის შესწავლას. წრეს ხელმძღვანელობენ ლადო და მარი ფილაურები. მეცადინეობები ტარდება კვირაში ორჯერ. მომსახურება ფასიანია.
• ქორეოგრაფიული წრე – სრული დატვირთვით მუშაობს ქორეოგრაფიული წრე. მოსწავლეები ეუფლებიან ქართული ცეკვების ხელოვნებას. წრეს ხელმძღვანელობს ზურაბ ჩიკვილაძე. მეცადინეობები ტარდება ორშაბათს, ოთხშაბათს და პარასკევს.

• მოსწავლეზე ორიენტირებული სწავლების უზრუნველყოფა;
• მოსწავლეებისათვის თვითრეალიზების საშუალებების შექმნა;
• სასწავლო პროცესში დემოკრატიული პრინციპების დანერგვა;
• ადმინისტრაციას, მასწავლებლებსა და მოსწავლეებს შორის ჰუმანური ურთიერთობის ჩამოყალიბება;
• ჯანსაღი ცხოვრების წესის დანერგვის მიზნით  შესაბამისი ინფრასტრუქტურის შექმნა;
• მასწავლებელთათვის პროფესიული ზრდის  ხელშეწყობა.

საფეხურები და ეტაპები

დაწყებითი საფეხურის მიზნები და ამოცანები

I ეტაპი

• ჩამოუყალიბოს მოსწავლეს ძირითადი სამეტყველო უნარები(წერა, კითხვა, მოსმენა, საუბარი).
• გამოუმუშაოს ზეპირი და წერითი მეტყველების კულტურა.
• გამოუმუშაოს საწყისი მონაცემების გადარჩევისა და ორგანიზების უნარი.
• გაუჩინოს ინტერესი გარემომცველი სამყაროს, სიახლეთა აღმოჩენისა და შეცნობის მიმართ.

II ეტაპი

• ჩამოაყალიბებინოს მოსწავლეს საფუძვლები შემდგომ, საბაზო საფეხურზე ეფექტურად სწავლისათვის.
• შეუქმნას მოსწავლეს პირობები საკუთრი ინტელექტუალური, ფიზიკური სულიერი თვისებებისა თუ მიდრეკილებების გამოსავლენად და გასავითარებლად.
• შეუქმნას მოსწავლეს პირობები ინფორმაციის მოპოვებისა და იმ უნარ-ჩვევებისა და დამოკიდებულებების გასავითარებლად, რომლებიც მთელი ცხოვრების მანძილზე დასჭირდება.

II საფეხური—–საბაზო

საბაზო საფეხურის ძირითადი ამოცანებია:

• მიაღწევინოს მოსწავლეს ზოგადი განათლების ეროვნული მიზნებისა და სკოლის მისიის დოკუმენტებში აღწერილ შედეგებს.
• ჩამოაყალიბოს წინაპირობები მოსწავლეების მომავალი არჩევანისათვის.
• შეუქმნას მოსწავლეს პირობები ინფორმაციის დამუშვებისა და მისი გამოყენების  უნარ-ჩვევების მისაღებად.

III საფეხური

საშუალო   საფეხურის ძირითადი ამოცანებია: 

• შეუქმნას მოსწავლეს ზოგადი განათლების ეროვნული მიზნებისა და სასკოლო მისიით აღიარებული იდეალების მიღწევის პირობები.
• შეუქმნას მოსწავლეს პირობები საერთაშორისო სტანდარტის შესაბამისი განათლების მისაღებად.
• შეუქმნას მოსწავლეს პირობები, რათა მან სწორად აირჩიოს მომავალი განვითარების გზა (გააგრძელოს სწავლა უმაღლეს სასწავლებელში, თუ ჩაებას შრომით საქმიანობაში).